Bij Auti-Connect bouwen we aan kwaliteitsvolle zorg voor mensen op het autismespectrum door evidence-based kennis, praktijkervaring en netwerk met elkaar te verbinden. Netwerkdagen zijn daarbij een bewuste keuze: we stappen uit onze eigen context om te zien hoe andere sterke initiatieven hun visie vertalen naar het dagelijkse werk.
Tijdens onze netwerkdag in Vlaams-Brabant gingen we met een aantal Auti-Connecters op bezoek bij A-Tipi vzw (Lieve Grammet) en Veldhelden vzw (Sonia Barrani). Twee werkingen met een eigen aanpak, maar met opvallend gedeelde kernwaarden: ontwikkelingsruimte op maat en een context om “thuis” te kunnen komen .
Bij Auti-Connect kijken we sterk naar het individu en gedrag in de context. Context is vaak het beste medicijn. A-Tipi vzw en Veldhelden vzw illustreren op hun eigen manier hoe die vertaling in de praktijk er uit kan zien. Ben je nieuwsgierig? Check de info en foto’s hieronder.
A-Tipi vzw: begeleid samenwonen voor (jong)volwassenen met autisme en gemiddelde tot hoge begaafdheid
A-Tipi richt zich tot jongvolwassenen met autisme die vaardigheden, leervermogen, intelligentie en motivatie hebben om mee te werken en vorm te geven aan het dagdagelijkse reilen en zeilen van de co-housing. Het gaat om een kleinschalig wooninitiatief met 6 à 8 bewoners.
Hoe A-Tipi “samenleven” concreet maakt
- Samenwonen staat centraal: er zijn gemeenschappelijke activiteiten, een actieve bewonersraad, en er wordt samen gekookt en gegeten. Bewoners hebben veel beslissingsrecht en dragen bij aan het dagelijks reilen en zeilen van het huis.
- Waarden en normen zijn expliciet: tolerantie, respect, solidariteit en vrije meningsuiting; er wordt niet gediscrimineerd op basis van o.a. genderidentiteit, seksuele geaardheid, huidskleur, geloof of afkomst.
- Ecologie, duurzaamheid en een gezonde levensstijl krijgen plaats in dagelijkse keuzes (bv. biovoeding, een vegan-dag; geen frisdrank of alcohol aankopen met het gemeenschappelijk budget).
Structuur, voorspelbaarheid en autivriendelijk organiseren
A-Tipi benoemt dit heel concreet:
- Gestructureerd: vaste momenten (bv. warme maaltijden en taken), naast vrijblijvende activiteiten en tijd die bewoners naar keuze kunnen invullen.
- Voorspelbaarheid: met een takenlijst, weekmenu, reservatieschema’s, afspraken rond bezoek, en een schema van welke begeleiding wanneer aanwezig is.
- Lean: processen en taken vereenvoudigen en “verspilling vermijden” (bv. vaste plaatsen in de keuken, pictogrammen, stappenplannen).
- Prikkelregulatie: prikkels mogen er zijn, maar wanneer iemand er last van heeft, wordt geprobeerd prikkels te beperken.
- Huisdieren: huisdieren zijn welkom (met voorwaarden); elke bewoner is verantwoordelijk voor het eigen dier.
Begeleiding: “nabijheid” met ondersteuning van aan de zijlijn
A-Tipi doet beroep op een thuiszorgdienst en autismedeskundige voor de globale begeleiding van de co-housing. Hun kernwoorden zijn nabijheid en ondersteunen van aan de zijlijn. Auti-Connecter, Lieve Grammet (Het GroeiLab), die mee organiseert, coacht en de bewonersraad begeleidt met aandacht voor “zo autivriendelijk mogelijk” verloop.
A-Tipi toont dat kwaliteit van zorg begint al in de thuiscontext en vaak vóór therapie. Wanneer de (thuis)context voorspelbaar is, wanneer rollen helder zijn en wanneer autonomie stap voor stap ondersteund wordt, ontstaat er ruimte voor groei. Iedereen heeft het recht om een comfortabele plaats om thuis te komen. A-Tipi is zo’n plaats.
Veldhelden vzw: “een plaats waar alle kinderen welkom zijn om samen op ontdekking te gaan”
Bij Veldhelden stap je een setting binnen die ze zelf omschrijven als: “Genieten // onderzoeken // leren” met als vertrekpunt dat niet alle kinderen zich thuis voelen op de schoolbanken. Precies voor die groep werd Veldhelden opgericht. Hun visie is helder: kinderen helpen groeien met behulp van natuur, dier en spel.
Wat Veldhelden sterk maakt, is dat ze de kracht van het buiten zijn niet als ‘extra’ zien, maar als basis. Ze willen “een plaats creëren waar alle kinderen welkom zijn om te komen ontdekken, verkennen, grenzen verleggen, ontladen, ontspannenen zoveel meer.”
Die visie wordt concreet in het dagelijkse ritme: samen met kinderen zorgen ze voor hun paarden en pony’s — “mestscheppen, voeren, borstelen” — en daarnaast organiseren ze “leuke en leerrijke workshops” die telkens gelinkt zijn aan de natuur en seizoenen (moestuin, koken met de natuur, knutselen met natuurelementen, insectenhotel bouwen, …).
Spel met vrijheid: “Niets moet, alles mag!”
Veldhelden benoemt spel expliciet als vrijheid. Hun motto is: “Niets moet, alles mag!” Activiteiten en workshops worden aangereikt, maar als een kind meer nood heeft aan vrij spel of “rustig hangen in de hangmat”, dan kan dat ook.
Paarden als plek om te “ontladen”
Ze koppelen groei ook aan de realiteit dat obstakels erbij horen. Over hun paarden en pony’s schrijven ze dat hun kracht zit in het opvangen van emoties en “samen eventjes ontladen van alle spanning” die soms kan oplopen.
Aanbod op maat (kleine groepen, verschillende instappen)
Hun aanbod is transparant en laagdrempelig:
- Groepsaanbod met kleine groepjes, voor jongeren (13–18) en kinderen (6–18), op vaste momenten.
- Individueel traject voor kinderen en jongeren (4–18), op overleg (wekelijks, behalve schoolvakanties/feestdagen).
- Kampen / Veldhelden-2-daagses tijdens schoolvakanties: “genieten van het buiten zijn, de dieren verzorgen en ravotten in de velden”, met bewust kleine groep (max. 10) en begeleiding door 2 gecertificeerde coaches.
- Mogelijkheden voor stage/vrijwilliger en extra activiteiten.
Opnieuw wordt hier duidelijk dat kwaliteit van zorg ontstaat wanneer de context klopt. Door natuur, dieren, spel, structuur en keuzevrijheid bewust in te zetten, creëren ze voorwaarden waarin kinderen opnieuw kunnen landen, ontladen en stap voor stap groeien.
Voor Auti-Connect is dit precies waar ons netwerk voor staat: van elkaar leren, evidence-based denken verbinden met wat in de praktijk werkt, en zo de lat voor kwaliteit van zorg in de GGZ blijven verhogen met de mens als geheel in zijn context.
Dikke merci aan Lieve Grammet en Sonia Barrani voor de warme ontvangst, de openheid en het delen van jullie werking. En dank aan alle Auti-Connect-leden die mee gingen: jullie vragen, reflecties en uitwisseling maken van een netwerkdag een echte leercontext.
Wil je als hulpverlener mee bouwen aan kwaliteitsvolle zorg voor mensen op het autismespectrum? Sluit aan bij Auti-Connect en krijg toegang tot netwerk, intervisie en vorming met praktijkgerichte vertaling van recente kennis naar de werkvloer.
